Sala z kominkiem - archeologiczna

Na podstawie badań archeologicznych, pokazano tu dzieje regionu dobczyckiego od neolitu (4,5 tys. lat p.n.e.) do czasów nowożytnych, co obrazują eksponaty pochodzące ze znalezisk z terenu Starego Miasta i okolicy. Zwiedzając tę salę, możemy oglądać fragmenty kafli z pieców zamkowych w zestawie kominkowym, o różnych wzorach i kolorach, pochodzące z XIV- XVIII wieku, posadzki ceramiczne, glazurowane w różnych kolorach. W gablotach znajdują się: szczątki garnków, talerzy, pokrywek, majolikowe części mis, pięknie zdobione kufle gliniane i fajki – jedna w kształcie głowy wezyra tureckiego.
W osobnej gablocie wyeksponowano talerze z porcelany miśnieńskiej, fragmenty talerzy, szczątki naczyń szklanych, kielichów, ampułki, piękną beczułkę z kieliszkiem ze szkła specjalnie palonego i tzw. szkło rżnięte. Są to pozostałości po wyrobach w zamkowej hucie szkła . Znajdują się tu również klosze kwiatowe z alabastru. Dwa z nich przedstawiają dziewczynkę i chłopca z łabędziami.
Obok, w następnej gablocie, znajduje się plansza obrazująca z jednej strony przekrój wykopu archeologicznego z warstwami kulturowymi, w których umieszczono niektóre znaleziska, jak np. siekierkę, toporek z kamienia gładzonego i ceramikę naczynia zasobnego (neolit).
W warstwie epoki brązu: fragment monety celtyckiej tzw. „placek”, sierp i szpila ozdobna z brązu. Kulturę łużycką reprezentują: odlew siekiery jako dawny środek płatniczy, szczątki czarek - amforek o polewie sgrafitowej i wiele innych fragmentów naczyń z dalszych okresów historycznych.
Na drugiej stronie planszy znajduje się rycina przedstawiająca Stare Miasto za murami, herb miasta, plan obszaru badań archeologicznych i nazwiska zasłużonych dla Dobczyc archeologów. Osobno ułożone są ceramiczne herby: Lubomirskich („Śreniawa”) i Bużeńskich („Róża”), a także siekierki krzemienne, róg jelenia służący jako kopaczka, kółko gliniane do wrzeciona, ciężarek tkacki, skorupy naczyń i szczątki dzików (neolit).
W narożniku umieszczono rekonstrukcję renesansowego kominka z przełomu XVI i XVII wieku. W gablotach znajdują się tu skamieliny zwierząt morskich (amonity, trylobity, małże, ślimaki, gąbki). Są to znaleziska częściowo pochodzące z rozlasowanych wapieni, którymi wypełniano przestrzenie międzymurowe ścian zamkowych, a częściowo z darów dla muzeum. Ekspozycja ta wraz z planszami obrazuje powstawanie życia na ziemi, rozwój świata roślinnego i zwierzęcego.